آهک ساختمانی چیست؟
آهک ساختمانی یکی از قدیمیترین و پرکاربردترین مصالح در صنعت ساختوساز است که از گذشتههای دور تا به امروز، نقش اساسی در اجرای پروژههای عمرانی و ساختمانی داشته است. دلیل اصلی محبوبیت آهک در ساختوساز، خواص منحصربهفرد و کاربردهای گوناگون آن در کنار هزینه مقرونبهصرفه و در دسترس بودن منابع غنی سنگ آهک است. بسیاری از کارشناسان معتقدند که جایگزینی بخشی از مصالح ساختمانی با آهک میتواند استحکام، دوام و همچنین زیبایی ظاهری سازه را به شکل چشمگیری بهبود بخشد. از سوی دیگر، تولید آهک ساختمانی در مقایسه با بعضی مصالح دیگر نظیر سیمان ، انرژی کمتری مصرف کرده و آلایندگی کمتری نیز به همراه دارد که این موضوع آن را به محصولی دوستدار محیط زیست تبدیل میکند.
در صورتی که قصد خرید آهک ساختمانی یا آگاهی از قیمت آن را دارید، پیشنهاد میکنیم قبل از هر اقدامی با ما تماس بگیرید تا ضمن دریافت مشاوره تخصصی، محصولی باکیفیت و متناسب با نیاز خود تهیه کنید.
آهک در معادن به صورت کربنات کلسیم با فرمول CaCO3 یافت می شود. از آهک به اشکال متنوعی در ساخت و ساز بنا ها و جاده ها ، از گذشته های دور تا به امروزه استفاده می شود. با توجه به کاربرد های مختلف آهک ساختمانی ، می توان آن را هم به صورت معدنی و خام مصرف کرده و هم با انجام فراوری های گوناگون همچون اکسید کلسیم و هیدروکسید کلسیم استفاده نمود. همچنین با توجه به نوع کاربرد آهک ساختمانی در بخش های مختلف ساخت و ساز نظیر تهیه ملات و ساروج ، تولید سیمان و بتن ، شفته کاری و پی ریزی ، نماسازی و … می توان از آهک کلوخه ، پودری و میکرونیزه استفاده نمود. البته نوع خاصی آهک به نام آهک دولومیتی با فرمول CaMg(CO3)2 وجود دارد که مقدار منیزیم کربنات موجود در آن بسیار زیاد است و برای استفاده در ساخت و ساز مناسب نیست.
همانطور که در متن بالا اشاره شد، آهک ساختمانی اساساً از سنگ آهک (Limestone) با فرمول شیمیایی کربنات کلسیم به دست میآید. این ماده طبیعی پس از استخراج از معدن، تحت حرارت و واکنشهای شیمیایی گوناگون قرار میگیرد تا به شکلهای مختلفی مانند آهک زنده (اکسید کلسیم)، آهک هیدراته (هیدروکسید کلسیم) و حتی پودر سنگ آهکی تبدیل شود. هر یک از انواع فرآوردههای آهکی، بنا بر ویژگیهای فیزیکی و شیمیایی منحصربهفرد خود، کاربردهای متعدد و متمایزی در پروژههای عمرانی دارند.
بر اساس مطالعات منتشرشده در وبسایت Britannica آهک به شکل گسترده در سراسر جهان به عنوان یک ماده اتصالدهنده (Binder) استفاده میشود. امروزه بسیاری از شرکتهای بزرگ ساختمانی در دنیا، از آهک ساختمانی برای بهبود مشخصات فنی و مکانیکی سازهها بهره میبرند.
انواع آهک در مصالح ساختمانی
1. آهک زنده (اکسید کلسیم) یا Quicklime آهک زنده از حرارت دادن شدید سنگ آهک در کورههای مخصوص (کوره آهکپزی) به دست میآید. در طی این فرایند، کربنات کلسیم به اکسید کلسیم و دیاکسید کربن تجزیه میشود. آهک زنده معمولاً به شکل کلوخههای کوچک و بزرگ عرضه میشود و میل ترکیبی بالایی با آب دارد. به همین علت، در صورت تماس با رطوبت، به شدت واکنش داده و گرمای زیادی آزاد میکند. در فرایند ساختوساز، این خاصیت برای برخی از کاربردهای خاص مانند تنظیم سریع ملات یا افزایش دمای محیط ملات در هوای سرد مفید است.
2. آهک هیدراته (هیدروکسید کلسیم) یا Hydrated Lime آهک هیدراته که به آن آهک شکفته یا مرده نیز میگویند، با افزودن کنترلشده آب به آهک زنده ایجاد میشود. این فرایند با نام «هیدراته کردن» یا «شکفتن آهک» شناخته میشود. حاصل واکنش آهک زنده با آب، پودری سفیدرنگ با فرمول شیمیایی هیدروکسید کلسیم (Ca(OH)2) است که تحت عنوان آهک هیدراته یا آهک شکفته شناخته میشود. این نوع آهک به دلیل خواص خود، در تولید ملاتهای بنایی، پوششهای دیوار و حتی صنایع رنگ و کاغذ کاربرد گسترده دارد. در ساختوساز، به دلیل ثبات شیمیایی بالا و قابلیت ترکیب مناسب با دیگر مصالح، آهک هیدراته گزینهای ایدهآل برای بهبود کارایی بتن و ملات محسوب میشود.
3. آهک خام (سنگ آهک معدنی) همانطور که در متن بالا بیان شد، آهک در حالت طبیعی به صورت سنگ آهک در معادن یافت میشود. این نوع مستقیماً از معدن استخراج شده و بدون عملیات حرارتی یا هیدراتاسیون خاصی، در برخی صنایع یا مصارف ساختمانی ساده مانند زیرسازی جادهها مورد استفاده قرار میگیرد. اگرچه امکان استفاده از سنگ آهک خام در ساختوساز وجود دارد، اما معمولاً برای دستیابی به خواص شیمیایی و فیزیکی بهتر، آهک را به شکلهای زنده یا هیدراته تبدیل میکنند.
4. پودر سنگ آهکی (Limestone Powder) پودر سنگ آهک، حاصل کوبش و آسیاب سنگ آهک تا رسیدن به اندازه ذرات میکرونیزه است. پودر سنگ به دلیل سطح تماس گستردهتر، در تولید ملات و بتن، رنگسازی و صنایع دیگری که نیازمند دانهبندی ریز هستند، به کار میرود. همچنین از پودر سنگ در ترکیب با سیمان برای تولید بتن با خواص مکانیکی بالاتر نیز استفاده میشود.
5. آهک دولومیتی آهک دولومیتی (با فرمول شیمیایی CaMg(CO3)2) نوعی از سنگ آهک است که میزان قابل توجهی منیزیم کربنات در ساختار آن وجود دارد. اگرچه این نوع آهک در برخی صنایع (مانند ذوب فلزات) کاربرد دارد، ولی به خاطر درصد بالای منیزیم، برای ساختمانسازی چندان مناسب نیست و کمتر مورد استفاده قرار میگیرد.

روش تولید آهک ساختمانی
فرایند اصلی تولید آهک ساختمانی، حرارت دادن سنگ آهک (کربنات کلسیم) در دمای 900 تا 1100 درجه سانتیگراد در کورههای مخصوص است. این کورهها میتوانند از نوع عمودی، دوار یا حتی سنتی باشند. واکنش کلی حرارتدهی سنگ آهک به شکل زیر است:
CaCO3 → CaO + CO2
پس از مرحله پخت، آهک زنده (اکسید کلسیم) به دست میآید. اگر در این مرحله، آهک زنده طی فرایند هیدراتاسیون با مقدار مناسبی آب ترکیب شود، آهک هیدراته یا شکفته به دست میآید. در صورت نیاز به پودر سنگ آهکی، فرایند خردایش یا آسیاب کردن بر روی آهک زنده یا سنگ آهک خام انجام میشود تا ذرات ریزی ایجاد گردد که در بسیاری از کاربردهای صنعتی و ساختمانی قابل استفاده باشد.
مزایای مصرف آهک ساختمانی
- ایجاد تنفس در ساختمان : مصرف آهک باعث ایجاد نفوذپذیری برای مقابل بخار شده و خطر صدمه دیدن بر اثر تجمع رطوبت را کاهش می دهد.
- مزایای زیست محیطی : تولید آهک به نسبت تولید سیمان ، انرژی کمتری مصرف نموده و به محیط زیست زیان کمتری وارد می سازد.
- حفاظت از دیگر مصالح ساختمانی : حالت متخلخل آهک موجب هدایت بهتر رطوبت شده و دیگر مصالح را از خطر رطوبت محافظت می نماید.
- خاصیت خود ترمیمی : چنانچه در ساختار آهک ترک هایی ایجاد شود ، با جذب رطوبت محیط به طور خود به خود این ترک ها را ترمیم می نماید.
- کارپذیری بالای ملات آهکی: ملاتهای حاوی آهک هیدراته، به دلیل روانی مناسب، قابلیت کار بالایی دارند و سطح یکدستتری ایجاد میکنند.
- پایین آوردن انقباض بتن: آهک ساختمانی میتواند انقباض و ترکخوردگی بتن را کاهش دهد و از ترکهای ناشی از خشک شدن بتن جلوگیری کند.
- مقاومت در برابر سولفاتها: اضافهکردن آهک هیدراته به ترکیبات سیمانی میتواند مقاومت بتن را در برابر حملات شیمیایی، بهویژه سولفاتها، افزایش دهد.
- همچنین آهک دارای ویژگی های ماندگاری زیاد ، زیبا سازی ساختمان ها و عملکرد مناسب است.
بر اساس تحقیقاتی که در وبسایت ScienceDirect منتشر شده، افزودن آهک به ملات یا بتن، علاوه بر بهبود خواص مهندسی، به تنظیم میزان pH محیط نیز کمک میکند. این امر به ویژه در مناطق مرطوب و محیطهای خورنده، باعث افزایش دوام مصالح میشود.
کاربرد آهک ساختمانی
- تهیه ملات و ساروج: از دیرباز، آهک ساختمانی در ترکیب با شن، ماسه و آب برای ساخت ملاتهای مقاوم به کار رفته است. وجود آهک در ملات، باعث بهبود چسبندگی و افزایش مقاومت در برابر رطوبت میشود.
- تولید سیمان و بتن: در تولید سیمان، از سنگ آهک به عنوان یکی از مواد اصلی برای پخت کلینکر استفاده میشود. همچنین در برخی مخلوطهای بتنی، آهک هیدراته بهعنوان ماده اصلاحکننده برای بهبود خواص مکانیکی ملات یا بتن به کار میرود.
- شفته کاری و پی ریزی: ترکیب آهک با خاک و آب، باعث تثبیت خاک و تشکیل مادهای نسبتاً سخت به نام شفته آهک میشود که در پیسازی ساختمانها، راهسازی و زیرسازی جادهها استفاده گسترده دارد.
- نماسازی: استفاده از اندودهای آهکی در نمای ساختمان، جلوهای زیبا و کلاسیک ایجاد میکند و در عین حال قابلیت تنفس دیوارها را بالا میبرد.
- محافظت از سازههای تاریخی: در مرمت بناهای تاریخی، کاربرد آهک سنتی بسیار متداول است؛ زیرا مشابهت شیمیایی و فیزیکی آن با مصالح قدیمی، مانع از ایجاد تنش در ساختار اصلی بنا میشود.
- سایر کاربردهای صنعتی: آهک ساختمانی علاوه بر حوزه ساختوساز، در تصفیه آب، تنظیم اسیدیته خاک در کشاورزی، صنایع کاغذسازی، فلزات و شیشه نیز به کار میرود.
وزن مخصوص آهک ساختمانی
وزن مخصوص (چگالی) آهک بسته به نوع آن متفاوت است. سنگ آهک خام، معمولاً دارای چگالی حدود 2.7 تا 2.9 گرم بر سانتیمتر مکعب است. در حالی که چگالی آهک زنده به دلیل خروج دیاکسید کربن و ساختار متخلخلتر، ممکن است بین 3.1 تا 3.3 گرم بر سانتیمتر مکعب متغیر باشد. آهک هیدراته هم بسته به میزان رطوبت و دانهبندی، چگالی متفاوتی دارد و معمولاً در محدوده 2.2 تا 2.6 گرم بر سانتیمتر مکعب قرار میگیرد.
البته این اعداد به صورت میانگین و استاندارد ذکر میشوند و در عمل ممکن است با توجه به خلوص، شرایط پخت و فرایند هیدراتاسیون، مقادیر متفاوتی مشاهده شود. برای پروژههای حساس که نیازمند دقت بالایی در محاسبات هستند، بهتر است دادههای فنی را از تولیدکننده یا آزمایشگاههای معتبر دریافت کنید.

نکاتی در مورد نگهداری و بستهبندی آهک ساختمانی
- دور از رطوبت نگهداری شود: آهک زنده به شدت رطوبتپذیر است و در صورت تماس با آب یا رطوبت بالا، واکنش نشان داده و کیفیت آن افت میکند. حتی آهک هیدراته نیز اگر بیش از حد رطوبت جذب کند، ممکن است خاصیت مطلوب خود را از دست بدهد.
- بستهبندی مناسب: برای جلوگیری از جذب رطوبت، معمولاً آهک در کیسههای چندلایه، پلیپروپیلن یا پاکتهای کاغذی ضد رطوبت عرضه میشود. در صورت نیاز به مقادیر بالا، به شکل فله در تانکر یا سیلوهای مخصوص حمل و نگهداری میشود.
- دمای مناسب انبار: اگر دمای محیط انبار بیش از اندازه بالا یا پایین باشد، خواص فیزیکی و شیمیایی آهک در طول زمان تغییر خواهد کرد.
- تاریخ مصرف و انقضا: هرچند آهک معدنی به خودی خود تاریخ مصرف مشخصی ندارد، اما آهک هیدراته یا پودر شده، در صورتی که طولانیمدت در انبار بماند و رطوبت جذب کند، ممکن است کیفیت و کارآیی اولیه را نداشته باشد.
خرید آهک ساختمانی
کارخانه آهک سینا تولید ، امکان تولید هرگونه آهک از جمله آهک ساختمانی را در مش بندی های گوناگون و به صورت بسته بندی شده در کیسه های 25 کیلوگرمی تا جامبوبگ و نیز فله ای دارد. محصول تولیدی ما علاوه بر این که از کیفیت ممتازی برخودار است ، همچنین قیمت رقابتی و بسیار ارزانی نیز داشته و مناسب برای استفاده در کلیه امور ساختمان سازی و راهسازی می باشد. در صورتی که قصد خرید مرغوب ترین آهک ساختمانی ، آهک زنده و آهک هیدراته را دارید با ما تماس حاصل نمایید.
با توجه به تنوع بسیار در کیفیت و قیمت آهک ساختمانی، توصیه میشود قبل از ثبت سفارش، با واحد فروش این مجموعه معتبر تماس بگیرید تا ضمن دریافت مشاوره فنی، مناسبترین محصول را برای پروژه خود تهیه کنید. در هنگام خرید آهک، به نکات زیر توجه داشته باشید:
- خلوص آهک: هرچه خلوص سنگ آهک بالاتر باشد، کیفیت آهک زنده یا هیدراته تولیدی نیز بهتر خواهد بود.
- نوع آهک: بسته به نیاز پروژه، نوع آهک (زنده، هیدراته، خام یا پودری) را متناسب با کاربرد خود انتخاب کنید.
- دانهبندی: مش و اندازه ذرات آهک تاثیر زیادی بر روی کاربرد نهایی آن دارد. آهک میکرونیزه یا دانهبندی شده در صنایع مختلف، ویژگیهای متفاوتی از نظر سطح تماس و واکنشپذیری نشان میدهد.
از آنجا که مجموعه ما عرضهکننده انواع آهک ساختمانی در بستهبندیهای مختلف است، در صورت نیاز به مشاوره یا استعلام قیمت، با ما تماس بگیرید تا بهترین گزینه را متناسب با کاربرد شما پیشنهاد دهیم.
جمعبندی
آهک ساختمانی با توجه به ویژگیهای منحصربهفرد خود، نقشی کلیدی در صنعت ساختوساز ایفا میکند. افزون بر کاربردهای گسترده، این ماده مزایای چشمگیری در کاهش هزینه، بهبود شرایط زیستمحیطی و افزایش دوام سازهها دارد. همچنین، ماهیت آهک به گونهای است که با مصالح ساختمانی سنتی و مدرن سازگاری بالایی نشان میدهد.
با توجه به آنکه خرید آهک ساختمانی باکیفیت میتواند در نهایت ضمن صرفهجویی هزینه، عمر مفید پروژه شما را افزایش دهد، توصیه میکنیم پیش از تهیه این محصول مهم ساختمانی، حتماً اطلاعات کافی پیرامون نوع و کیفیت آن کسب نمایید. ما به عنوان تولید کننده انواع آهک زنده، آهک هیدراته و پودر سنگ و دیگر انواع آهک در دانهبندیهای گوناگون، آماده ارائه مشاوره تخصصی و تأمین سفارشهای شما هستیم. برای کسب اطلاعات بیشتر و آگاهی از قیمت روز آهک، با واحد فروش تماس حاصل نمایید.
سوالات متداول
آهک زنده واکنشپذیری و حرارتزایی بالایی در تماس با آب دارد؛ لذا کنترل آن در محیطهای کاری نیازمند احتیاط بیشتری است. در حالی که آهک هیدراته به دلیل طی فرایند شکفتن، پایداری بالاتر و کارپذیری بهتری دارد و برای ملاتهای بنایی و سایر کاربردهای ساختمانی، گزینهای ایمنتر محسوب میشود.
جایگزینی کامل سیمان با آهک در بتن معمولاً توصیه نمیشود، زیرا سیمان پرتلند ویژگیهای مقاومتی بالایی دارد که در برخی پروژهها حیاتی است. با این حال، افزودن مقادیری آهک هیدراته به بتن یا ملات سیمانی میتواند خواصی همچون انعطافپذیری و مقاومت شیمیایی را بهبود بخشد. نسبت دقیق جایگزینی بسته به نوع پروژه و مشخصات موردنیاز، باید توسط کارشناسان فنی محاسبه شود.
مهمترین نکته در خرید آهک ساختمانی، بررسی خلوص سنگ آهک اولیه و اطمینان از فرایند تولید آن است. محصولاتی که از مواد اولیه با عیار بالا تولید میشوند، راندمان و کیفیت بهتری دارند. همچنین انتخاب نوع مناسب (آهک زنده، هیدراته یا پودر سنگ آهکی) بر اساس کاربرد پروژه، امری کلیدی است. پیشنهاد میشود قبل از خرید، حتماً با کارشناسان متخصص مشورت نمایید و از اعتبار تولیدکننده اطمینان حاصل کنید.
